دوشنبه، 1 دی 1393 - 29 صفر 1436 - 22 دسامبر 2014        ورود اپراتور   English
  ahwaz Municipality ahwaz Municipality  
 
 
 
   مقالات » نگهداری و تعمیرات » نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه pm
 
Text/HTML

 

گرد آوری و تحقیق:احسان سنجری

نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه PM

 

 

تعمیرگاه :

 

تعمیرگاه به دلیل اهمیت و حساسیت فوق العاده درآمدزایی بایستی همیشه فعال و پویا باشد. متوقف شدن هرخودرو باعث زیان و ضررمالی سازمان می گردد. استفاده از روش های سنتی تعمیرگاهی امروزه در همه تعمیرگاههای پیشرفته و بزرگ منسوخ شده است . به دنبال توسعه و بزرگ شدن سازمان و افزایش ناوگان سازمان با تجهیز 55 خودرو در یک دوره زمانی کوتاه متأسفانه اداره تعمیرگاه به روش پیشین (سنتی) ناکار آمد و مجب ضرر فراوان شد و عدم استفاده از این تجربه تلخ می تواند در آینده فرایندهای زیان باری نیز به دنبال آورد.. در روش های سنتی زمانی که خودرو دچار نقص فنی می گردد ، اقدام به تعمیرآن می نمایند که این روش اکنون به هیچ عنوان استفاده نمی شود . در روش های جدید تعمیر و نگهداری  PM  خودرو پیش از بروز خرابی و اشکال توسط گروه PM بازدید برنامه ریزی شده می گردد و بعد از مطالعه و بررسی آن تعویض و تعمیر به موقع قطعه ازتوقف طولانی مدت خودرو جلوگیری می شود. متأسفانه رویکرد امروزی تعمیرگاه نسبت به این روش به چند دلیل اجرایی نشده است.

1-    عدم اختصاص وآموزش نفرات مکانیک وتدوین برنامه برای سرویس زمانبندی شده خودروها

2-    عدم آشنایی به روش PM

3-    عدم پشتیبانی به موقع قطعه ولوازم

با ذکر دو مثال اهمیت این روش مشخص می گردد :

1- استفاده ازکلیه خودروها یک جا :

با راه اندازی 55 دستگاه خودروی جدید کلیه خودروها هم زمان  بکار گرفته شدند. درحالیکه بایستی طبق روش تعمیرونگهداری 5 الی 7 خودرو (به عنوان ذخیره ) دراختیار واحد نقلیه می بودند تا درصورت بروز نقص فنی و تعمیرات و سرویس توقفی در روندسرویس دهی مناطق پیش نیاید. متأسفانه راهکار فوق درآن موقع عملی نشد وطبق روش پیشین (سنتی ) ذخیره این تعداد  خودرو ضرر تلقی می گردید . اما تجربه عملی نشان داد دو ماه پس راه اندازی خودروها تعداد 17 خودروی جدید به سبب نقص فنی متوقف شدند و سبب بروز اختلال در روند  سرویس دهی به مناطق شد.

2- بازدید برای پیشگیری ازتوقف :

 بازدید و پیگیری مداوم خودرو ( به طورمثال کمک فنر) و بروز نقص فنی درآن ( به اصطلاح روغن داده باشد) ، تعویض آن قطعی است. عواقب خراب بودن کمک فنر و به طورکلی کمک فنرهای فرسوده افزایش ضریب خرابی             و فرسایش دیگر قطعات خودرو است. این قطعات عبارتند از:

1- فنرها    2- جعبه فرمان  3- چهارشاخ گاردن    4- دیفرانسیل   5- لاستیک چرخ ها  6- بلبرینگ چرخ ها      7- جلوبندی   8- جعبه دنده ( گیربکس)

روش جدید تعمیرونگهداری پیشنهاد می کند پیش از اینکه موارد نقص پیش آید اقدام به تهیه فنرها نمود و با توجه به بار ومیزان ساعت کارخودروها برنامه زمانبندی شده برای تعویض آنها تهیه نمود. توجه به این مسائل می تواند آمارتعمیرگاه را به شکل خوبی بهبود بخشد.

 

 

سرویسکاری :

 

مهمترین بخش تعمیرگاه سرویسکاری  است ، بدون برنامه ریزی و کنترل دقیق خودروها جهت تعویض روغن ، فیلتر، گرایل ،.... طبق برنامه تعریف شده صدمات جبران ناپذیری به خودروها وارد می شود

 

واحدنقلیه :

واحد نقلیه با نظارت وتذکر به رانندگان در ارتباط با رعایت اصول ایمنی و فنی خودرو، اعم ازکنترل روغن موتور، آب ، گریس خوری ، تنظیم باد لاستیک ، فرمان و..... از بروز صانحه رانندگی و نقص فنی خودروها به شکل موثری جلوگیری می کند . کنترل آمار ورود و خروج خودروها و ساعت بازگشت درمیزان کارکرد مفید خودروها وجلوگیری از مصرف بیش ازحد سوخت و کاهش اعزام نفر مکانیک جهت تعمیرات نقش بسزایی ایفا می کند. فرهنگ سازی بین رانندگان خودروها در بیان صادقانه نقص فنی خودرو و جلوگیری از خرابی احتمالی ، کمک فراوانی به تمام بخش های فنی سازمان می نماید. واحد نقلیه با ارائه آمار دقیق ازآماده به کاربودن خودروها و هماهنگی با واحد تعمیرگاه و تصادفات ضمن اطمینان از سلامت خودروها را به صورت روزانه تنظیم

 

واحد پیشگیری ازتصادفات:

 

واحد تصادفات به لحاظ دقت و کنترل در تأمین سلامت و جان رانندگان نقش فوق العاده ایفا می کند به طورکلی واحد تصادفات ضمن کنترل عوامل اساسی تصادفات که عبارتند از  1- عوامل انسانی 2 - عوامل راه  3- عامل وسیله نقلیه 4- شرایط اقلیمی و با علم به اینکه عامل انسانی مهمترین نقش را نسبت به عوامل دیگر در وقوع حوادث رانندگی به عهده دارد . می تواند ضمن کنترل سلامت و امنیت خودرو با افزایش دانش و معلومات راننده در ارتباط با وضعیت وسیله نقلیه و شناخت جاده های مختلف مأموریت اعزام خودرو به مناطق و آشنایی وآزمایش رانندگان با تابلوها وعلائم راهنمایی و رانندگی جایگاه موثری درکاهش تصادفات و خسارت به خودروها ایفا نماید. همچنین این واحدها با پیگیری وضعیت بیمه شخص ثالث ، مقررات قانونی تردد خودروهای سازمان را سامان دهی  می نماید. بنابراین واحد تصادفات ضمن بررسی راننده و خودرو با هماهنگی واحد نقلیه و تعمیرگاه آمار خودروهای ایمن و سالم فنی را تهیه وآماده می کند



تنظيف تميزكاري

خودروها  چون در محيط  آزاد قرار دارند، در معرض انواع آلودگي‌هاي ناشي از شرایط جوی و جاده ای، نشت سوخت يا روغن، پسماند  زباله ها ،  شیرابه ناشی از  زباله ساير آلودگيها قرار دارند و چنانچه  خودرو بطور مرتب تميزكاري و تنظيف نشود، به تدريج اين آلودگيها روي ماشين انباشته شده و موجب بروز خطرات و صدمات به ماشين مي‌شود. در PM انواع تميزكاري سطحي، سرویس  و شستشوي قطعات، ، و  تمیز کاری ساير اجزاي ريز خودرو كه لابلاي  قطعات  خودرو ماشين گير كرده‌اند،  براي جلوگيري از ايجاد خرابي انجام مي‌شود.

تميزكاري اقدامي مفيد براي بررسي و كنترل ميزان فرسايش  قطعات خودرو  است. توصيه مي‌شود كه از اقدامات تميزكاري به عنوان نوعي عمليات اساسي و بنياني در بازرسي خودروها استفاده شود. دلايل امر عبارتند از:

درضمن تميزكاري با قطعات مختلف خودرو  تماس حاصل مي‌شود.

بر اثر تماس دست با قطعات مختلف، اپراتور ،مکانیک یا راننده  مي‌تواند مسائلي نظير داغ شدن بيش از حد، لرزش، صداهاي غير طبيعي و شل بودن قطعات و غيره را احساس مي‌كند.

پاك كردن گرد و خاك كثافت و روغنها  و سرویس به موقع تعویض روغن- فیلتر هواکش فیلتر روغن- روغن هیدرولیک و ...(به طرز صحيح) باعث جلوگيري از سرعت فرسايش مي‌شود.

تميزكاري نوعي بازرسي براي تشخيص خرابيها و فرسايش‌ها است. اين عمل باعث طولاني‌تر شدن عمر قطعات شده و ميزان كيفيت خودرو را حفظ مي‌نمايد. براي مثال، تفاوتهاي بين تميزكاري و شستشوي يك اتومبيل، توسط يك سيستم خودكار ماشين‌شويي (كارواش) و تميزكاري آن به وسيله دست، را مورد نظر قرار دهيد. در يك ديدگاه كلي و كلان اثرات اين دو اقدام ظاهراً مشابه به نظر مي‌رسند: اتومبيل تميز شده است، يا به عبارتي، گرد و خاك و كثافت روي آن پاك شده است. ولي مطمئناً ساير مسائل موجود روي اتومبيل كه خيلي واضح و آشكار نيستند تنها در صورتي كه اتومبيل توسط شخص، مورد بازرسي و تميزكاري قرارگيرد محرز مي‌شود. (براي مثال، ساييدگي لاستيك چرخها و وجود ميخ در آنها، تركيدگي لاستيك چرخها، تركيدگي رنگ بدنه، زنگ زدگي و خط و خراش روي بدنه وغيره). تميزكاري يا به عبارتي بازرسي ماشين به اين صورت كه بيان شد، به دلايل ذكر شده برای سازمان  امري مهم مي‌باشد.

اثرات زيان‌بار تميزكاري ناكافي: اثرات زيان‌بار تميزكاري ناكافي به قدري زياد هستند كه نمي‌توان همگي آنها را در اينجا عنوان نمود. ولي نوعاً اين اثرات به طور مستقيم به صورت زير ظاهر مي شود:

ذرات بيگانه به بخشهاي لغزندة  خودرو ، سيستمهاي هيدروليكي يا الكتريكي و غيره وارد شده و باعث ايجاد مقاومت اصطكاكي، سايش، گيركردن مواد، نشتي و اشكالات برقي مي‌شود. اين امر باعث از دست رفتن دقت، اشكالات عملياتي تجهيزات و خرابي‌هاي اضطراري مي‌شود.

· در انواع مشخصي از تجهيزات خودكار، وجود ذرات يا گردو خاك در كانالهاي ورودي مواد يا قطعه باعث جلوگيري از جريان كار و ايجاد اشكال در عملكرد، يا توقفات كوتاه مدت و به دنیال آن بلند مدت مي‌شوند.

·در اغلب موارد  عدم بازرسی و تمیزکاری خودرو باعث مستقيماً تحت تأثير قرار مي‌گتاثیر مستقیم بر نحوه رانندگی و کنترل و خودرو توسط راننده می گردد .

· اشكالات و معايب در  خودروهای آلوده و داراي گرد و خاك  و کثافات به دلايل فيزيكي و رواني پنهان مي‌ماند. براي مثال سايش، لقي، خراشها، نشتي و ساير اشكالات تجهيزات در خودورهای كثيف مشهود نيست. از آن گذشته اپراتورها ممكن است از نظر رواني علاقمند به بازرسي دستگاه‌هاي آلوده به گرد وخاك نباشند.

تميزكاري خود نوعي بازرسي است. تميز كاري به سادگي شامل عمليات تغيير انتقال به يك وضعيت تميز نيست، گو اينكه اين امر نيز جزيي از تميزكاري است. تميزكاري به مفهوم لمس و بازديد بخشهاي مختلف ماشين براي تشخيص اشكالات نهاني و حالات غير طبيعي نظير لرزش بيش از حد، حرارت و سرو صدا مي‌باشد. به بيان ديگر، تميزكاري نوعي بازرسي است. در حقيقت اگر تميزكاري با اين شيوه انجام نشود، مفهوم واقعي خود را از دست داده است.

اگر اپراتورها ماشيني را كه براي مدت طولاني كار كرده است به صورت كامل پاك و تميز نمايند، ممكن است به تعداد زيادي اشكال كه احتمالاً بعضي از آنها اشكالات جدي هستند و احتمالاً به خرابي اضطراري مي‌انجامند، پي ببرند.

آلودگي گرد وخاك، لقي، سايش، خرابي سطوح، تغيير شكل ونشتي در سیستم هیدرولیک خودروها، و باعث ايجاد فرسايش و اشكال در عملكرد ماشين مي‌گردند. تميزكاري از شيوه‌هاي بسيار مفيد براي تشخيص اين اشكالات و جلوگيري از اين مسائل مي‌باشد.

آچاركشي: 

خودروها داراي تعداد زيادي انواع اتصالات مكانيكي از نوع پيچ ومهره هستند. بر اثر كاركرد دستگاه در طول زمان و تكانهاي وارده بر اين قسمتها، اتصالات به تدريج شل شده و ممكن است منجر به جدا شدن قطعات از يكديگر نيز بشود. شل شدن اين اتصالات ممكن است باعث بهم خوردن كارائي مناسب دستگاه شده و دوباره‌كاري و ضايعات توليد را بالا ببرد. به همين دليل در PM فعاليتهاي آچاركشي تعريف مي‌شود تا اتصالات دستگاه مورد بررسي قرار گرفته و توسط انواع آچارها سفت و محكم شوند. بايستي دقت شود ميزان سفت كردن پيچ‌ها در حد استاندارد انجام گرفته و در مواقع نياز از ابزار مخصوي مثل تركومتر استفاده شود.

روانكاري: روان‌كننده ماده‌اي است كه با ايجاد يك لاية لغزنده بين دو سطح، اصطكاك را كاهش مي‌دهد. روانكاري به معني نرم و لغزنده كردن يك سطح يا بكاربردن و استفاده از روان‌كننده‌ها است. روانكاري انواع مختلف دارد و با توجه به اينكه از چه نوع روان‌كننده‌اي استفاده مي‌شود؛ به صورت‌هاي روغنكاري و گريسكاري ناميده مي‌شود.

معمولاً اجزاي ماشين در حركت و ارتباط دايم با يكديگرند. حركت شافت و بوش، حركت دنده‌ها در چرخ‌دندة درگير، حركت پيستون در سيلندر. در تمام اين موارد براي كاهش اصطكاك، ‌سايش و جلوگيري از گرم‌شدن بيش از حد، از روانكار استفاده مي‌شود. مثلاً ياتاقان‌هاي ميل‌لنگ در موتور يك خودرو بايستي چندين هزار كيلومتر در دماهاي بالا و بارهاي متغير كار كنند، آيا اين عمل بدون استفاده از روانكاري ميسر است؟

تعويض:

 به عمليات بازكردن يك قطعه از روي ماشين و جايگزين‌كردن يك قطعة ديگر، تعويض مي‌گوييم. معمولاً در برنامه‌هاي PM تعويض قطعات نيز در زمان‌هاي مختلف پيش‌بيني مي‌شود. مثل تعويض تسمة موتور هر يكسال يا تعويض كاسه نمد در هر شش‌ماه.

تعويض يك قطعه ممكن است دلايل مختلفي داشته باشد: لهيدگي قطعه، فرسودگي قطعه، خوردگي قطعه، ‌ساييدگي قطعه،‌ سوراخ شدن يا پاره شدن قطعه، سررسيد طول عمر قانوني و....

معمولاً دلايل مختلفي موجب بروز عواملي مي‌شوند كه ما را ناگريز به تعويض قطعات مي‌كنند. برخي از اين دلايل عبارتند از: سايش، كاربرد نادرست قطعه، جدا شدن اتصالات، آلودگي و كثيفي، غفلت و بي‌توجهي اپراتور، فشار وارده،‌ ارتعاش، سروصداي ناهنجار، تخليه شدن و تحليل مواد، خوردگي، خستگي، اصطكاك، شوك و ضربه، پوسيدگي و بارگيري اضافي.

تعميرات ساده:

 تعمير يك  خودرو به معناي بازوبسته كردن مجموعه‌هاي دستگاه و عيب‌يابي اشكالات دستگاه و سپس ترميم نواحي آسيب‌ديده مي‌باشد. چنانچه اين عمليات كم حجم (از نظر زماني يا نفرساعت مورد نياز يا هزينه) باشد؛ به آن تعمير ساده مي‌گوييم. مثلاً براي يك خودرو، پنچرگيري يك تعمير ساده محسوب مي‌شود. انجام اينگونه تعميرات بصورت برنامه‌اي و از قبل پيش‌بيني شده نيز در PM ديده مي‌شود.

تعميرات اساسي:

 چنانچه يك ماشين نياز به داشته باشد تا قسمت‌هاي زيادي از آن تحت تعمير قرار گيرد و انجام اين عمليات نياز به زمان، نفرساعت وهزينه بالايي داشته باشد، در اين صورت به اين تعميرات، تعميرات اساسي يا اورهال مي‌گوييم. مثلا دستگاه  عقب خودروهای حمل زباله در هر سال نياز به اورهال اساسي مجموعة هيدروليك، ‌قالب‌ها، كنترل و ساير قسمتها دارد. به دليل زمان زيادي كه انجام تعميرات اساسي لازم دارد.

 
 چاپ